Czy Twoje pytania dają Ci moc? Poznaj myślenie pytaniami
„Zmień swoje pytania, a zmienisz siebie” – słowa Marilee Adams trafiają w sedno naszej codziennej komunikacji wewnętrznej. Czy zastanawiałaś się kiedyś, jak często zadajesz pytania sobie i innym?
Nasze myśli towarzyszą nam od momentu przebudzenia: Która godzina? Co się wydarzy? W co się ubrać? Jednak to nie ich częstotliwość, ale ich rodzaj decyduje o naszej jakości życia i poczuciu sprawczości. Marilee Adams w swojej koncepcji uczy nas rozróżniać dwa typy pytań: wyrokujące oraz uczące.
Pytania wyrokujące: pułapka przeszłości
Pytania wyrokujące skupiają się na przeszłości. Za ich pomocą szukamy przyczyn problemów, ale przede wszystkim – winnych. Choć chcemy dzięki nim coś zrozumieć, często nieświadomie zatrzymujemy się w miejscu, wpadając w spiralę poczucia winy.
Jak brzmią pytania wyrokujące?
Co jest ze mną nie tak?
Dlaczego jestem takim nieudacznikiem?
Kto jest winien tej sytuacji?
Jak mogę dowieść, że to ja mam rację?
Takie myślenie zamyka nas w defensywie i odbiera energię do działania. W psychologii często łączymy to z brakiem wiary w siebie, co jest jedną z głównych blokad zmiany.
Pytania uczące: fundament sprawczości
Pytania uczące są skierowane na przyszłość. Szukamy w nich rozwiązań i określamy, na co mamy realny wpływ. To one dodają nam mocy i budują Twoją rezyliencję (odporność psychiczną). Jako psycholog pracująca w nurcie TSR (Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach), często pomagam klientom przechodzić właśnie z trybu wyrokującego na uczący.
Jak brzmią pytania uczące?
Jaki mam wybór w tej sytuacji?
Czego mogę się z tego nauczyć?
Co jest w tym użytecznego?
Co najlepiej teraz zrobić?
Samo czytanie tych pytań zmienia stan emocjonalny – z ciężaru winy przechodzimy w tryb możliwości.
Eksperyment: Przyjrzyj się swoim pytaniom
Zachęcam Cię do uważności. Przez najbliższy dzień obserwuj, z której grupy pochodzi większość Twoich pytań. Jeśli zauważysz przewagę tych wyrokujących, nie oceniaj się surowo. Po prostu spróbuj je „przetłumaczyć” na język uczący.
W mojej pracy jako coach i psycholog wspieram klientów w budowaniu nawyku zadawania pytań, które otwierają drzwi, zamiast je zatrzaskiwać. Jeśli czujesz, że Twoje wewnętrzne pytania zamiast Cię wspierać, tylko Cię przytłaczają – zapraszam na rozmowę.
Anna Dąbrowska Psycholog, Coach i Trener Mentalny w Skrzydła Pracownia Zmian
Wspieram w przechodzeniu przez procesy zmian – zarówno te wyczekane, jak i te, które nas zaskoczyły. Jeśli czujesz, że potrzebujesz bezpiecznej przestrzeni na rozmowę, zapraszam na konsultację w gabinecie w Gdańsku, online lub podczas spaceru psychologicznego.
Pomagam odnaleźć odwagę do bycia sobą.